صادق دالوندی: کارل پوپر، فیلسوف شهیر اتریشی-انگلیسی، در حاشیه اثر ارزشمند «جامعه باز و دشمنان آن» می نویسد:«هرکس در سیاست و طبابت زیاد وعده دهد شارلاتان است. آنهایی که وعده بهشت بر روی زمین می‌دهند، جز دوزخ نمی‌آفرینند.»‌

این عبارات اگر چه حاوی معانی عمیقی هستند و در حقیقت مراد نویسنده آنها، ایدئولوگ ها و ایدئولوژی‌هایی‌ست که وعده بهشت بر روی زمین می‌دهند، اما در سطحی پایین‌تر، می تواند به سیاست مدارانی اشاره کند که در گفتار و شعار، وعده تحقق آرمانشهر و بهشت را سر می‌دهند.

در فاصله پنج ماه تا انتخابات ریاست جمهوری دهم و در شرایطی که نامزدهای جناحهای مختلف سیاسی کشور، یکی یکی رخ می‌نمایانند و بازار وعده می‌رود تا دوباره رونق بگیرد، بازخوانی نقل قولی که در مطلع این نوشتار آمد و یادآوری شعارهای کاندیداهای ادوار گذشته که بعضا بر مسند قدرت تکیه زدند و یا در رقابت با سایرین ناکام مانده، از میدان به در شدند، بسیار ارج دار و مهم است.

جامعه‌ای که قدرت انتخاب و حق برگزیدن حاکمان خود را دارد، مسوول و هزینه پرداز تمامی اشتباهات حاکمانش نیز هست. از این روست که هر انتخابات به همان اندازه که حق هر ملت است برای آن ملت مسوولیت نیز به دنبال دارد. انتخابات ریاست جمهوری دهم نیز از این قاعده مستثنا نیست، همانطور که انتخابات نهم نبود. گذشته از این، انتخابات پیش رو به دلیل وضعیت فعلی کشور بار مسوولیت انتخاب را دو چندان می‌کند.

در سه و نیم سال گذشته به دلیل نوع خاص رفتار دولت نهم در سیاست خارجه و تعاملات بین المللی، چهار قطعنامه (1737، 1747، 1803 و 1835) از سوی شورای امنیت سازمان ملل -که حاوی تحریم‌های اقتصادی و بعضا تکنولوژیک است- علیه ایران صادر شده است. نرخ تورم و بیکاری در نتیجه سیاستهای پولی و اقتصادی دولت افزایش یافته است(نرخ تورم از 12/5 درصد در سال 84 به 25/5 درصد در سال 87 رسیده است). رئیس جمهور رأسا و بر خلاف نظر بسیاری از کارشناسان، تصمیم به انحلال تعدادی از شوراهای تخصصی و مهم تر از همه سازمان مدیریت و برنامه ریزی گرفته و به این ترتیب رکن اصلی و کارشناسی بودجه نویسی در کشور را از میان برداشته است. به واسطه شعار معروف »پول نفت بر سر سفره‌های مردم« و وعده‌های مکرر سفرهای استانی، سطح توقعات عمومی به شدت افزایش پیدا کرده است. برداشتهای پی در پی دولت از صندوق ذخیره ارزی به کاهش جدی موجودی این صندوق منجر شده است و قس علیهذا.

جامعه ایران با چنین شرایطی و در چنین بستری در برابر انتخابات دهم ریاست جمهوری قرار گرفته است و نامزدهای تصدی این سمت باید با توجه به این شرایط پا در عرصه بگذارند و شعار و برنامه انتخاباتی ارائه دهند. نامزدهای انتخابات به لحاظ اخلاقی باید مراقب وعده‌های انتخاباتی خود باشند و به شدت از سر دادن وعده هایی که سرنوشتی شبیه به سرنوشت شعار »پول نفت بر سر سفره‌های مردم« پیدا می کنند، پرهیز کنند. شاید از همین رو باشد که سیاستمدار با اخلاقی مثل خاتمی به جای آنکه در آستانه انتخابات آینده به سردادن شعارهای توده پسند بپردازد از ضرورت بازگشت به وضعیت چهار سال قبل سخن می گوید. انتخابات آینده ریاست جمهوری به دلیل مفروضات پیش گفته و شرایط ویژه حاکم بر کشور و فرصتها و تهدیدهای پیش روی دولت دهم منطقا نباید و نمی تواند با وعده های اقتصادی و سیاسی و اجتماعی خوش ظاهر و امیدوار کننده با امکان تحقق در کوتاه مدت همراه شود و رای دهندگان ایرانی باید با یاری گیری از حافظه تاریخی و کسب تجربه از ادوار گذشته انتخابات، خصوصا انتخابات نهم، در نوع رفتار با چنین شعارها و وعده هایی جدا تجدید نظر کنند.

بدنه رنجور جامعه ایران، در انتخابات ریاست جمهوری دهم نباید هزینه پرداز شعارهای توده گرایانه سیاست مدارانی باشد که بالا رفتن از پله های قدرت را با شعار رفع مشکلات معیشتی جامعه گره زده‌اند و با وعده برپایی بهشت بر روی زمین سعی می کنند پله های ترقی را چندتا یکی بپیمایند.

منبع: هفته نامه دانشجویی اندیشه آزاد شماره 2